Małgorzata Turkosz, pedagog, doradca zawodowy
w Elektronicznych Zakładach Naukowych

DOBRY WYBÓR

Podejmowanie decyzji, dokonywanie wyborów w życiu człowieka jest rzeczą trudną. Tym bardziej kiedy tych wyborów musi dokonywać nastolatek. Młody człowiek, początkowo przez małe decyzje, później coraz bardziej odpowiedzialne, buduje swoje życie osobiste, karierę zawodową. Praca stanowi istotną część życia dorosłego człowieka. Ogromnie ważne jest, by odpowiadała naszym predyspozycjom zawodowym, umiejętnościom, by dawała nam zadowolenie i korzyści, by sprawiała satysfakcję. Warto się więc do tego przygotować. Już nastolatek powinien stawiać sobie pytania i szukać odpowiedzi, które ułatwią wybranie właściwego kierunku kształcenia i pomogą w budowaniu kariery zawodowej. Trzeba korzystać z każdej sytuacji, która wyposaży w wiedzę i umiejętności potrzebne do podjęcia trafnej decyzji zawodowej. Praktyki zawodowe, spotkania z pracodawcami, rozmowy z dorosłymi, którzy mają już za sobą spore doświadczenia zawodowe są do tego bardzo dobra okazją. Warto interesować się rynkiem pracy, dociekać na czym polega wykonywanie danego zawodu, zdobywać doświadczenia zawodowe podejmując, w miarę możliwości, różne, drobne prace. Mozna również prosić o pomoc doradcę zawodowego. Osoby takie zatrudnione są w szkołach, jak również w instytucjach zewnętrznych: Poradniach Psychologiczno – Pedagogicznych, Centrach Informacji Zawodowej, Urzędach Pracy. Pomagają one w określaniu własnych zasobów, m. in. : zainteresowań, zdolności, mocnych i słabych stron, wartości, predyspozycji zawodowych, stanu zdrowia, przybliżają świat zawodów i rynek pracy, zapoznają ze ścieżkami edukacyjnymi, uczą planowania własnego rozwoju i podejmowania decyzji edukacyjno – zawodowych. Doradcy zawodowi prowadzą zajęcia grupowe z zakresu doradztwa zawodowego, udzielają również indywidualnych porad i konsultacji. Świadomość siebie, swoich zasobów, osobista refleksja, korzystanie z pomocy innych osób zmniejszą z pewnością stres związany z koniecznością podejmowania trudnych, zawodowych decyzji. Pomogą dokonywać trafnych wyborów i zbudować karierę zawodową, która będzie spełnieniem marzeń i pozwoli z optymizmem wkroczyć w dorosłe życie.

Marcin Kulpeksza, psycholog z Poradni Psychologiczno-Pedagoczinej nr 1 we Wrocławiu

PODEJMOWANIE DECYCJI TO NIEŁATWA CZYNNOŚĆ

Podejmowanie decyzji to niełatwa czynność, która często wiąże się ze stresem. Wyborowi szkoły przypisuje się doniosły charakter. Istnieje powszechne przekonanie, że od tego wyboru bezwzględnie zależeć będzie Wasza przyszłość i z tego powodu musi być on dobrze przemyślany. Refleksja nad tym, która szkoła będzie dla Was najlepsza jest rzeczywiście istotna, jednak pamiętajcie, że wybór ten nie musi ostatecznie wytyczać Waszej drogi zawodowej w przyszłości. Nasze preferencje mogą się zmieniać. Nauka w szkole ponadpodstawowej o określonym profilu wcale nie wyklucza możliwości rozwoju edukacyjno-zawodowego w zupełnie innych kierunkach, po jej ukończeniu. Wachlarz różnorodnych wariantów pozostaje nadal szeroki. Profil szkoły, do której będziecie uczęszczać może ułatwiać dostęp do jednych możliwości, lecz nie wyklucza również innych – czasem zupełnie odbiegających od tego profilu. Dajcie sobie zatem przyzwolenie nie tylko na rozpoczęcie nauki w szkole o satysfakcjonującym Was kierunku, lecz również na zmiany, których możecie w przyszłości dokonać, a nawet na błędy, bez których nasz rozwój nie byłby możliwy.

Łatwiej uczymy się tego, co nas interesuje. Zatem gdy podejmujesz decyzję o wyborze szkoły ponadpodstawowej, warto wziąć pod uwagę Twoje predyspozycje. Rozpoznanie zainteresowań ułatwia poszukiwanie szkoły o profilu zawodowym odpowiadającym twoim potrzebom i preferencjom. Dobry wybór szkoły to proces. Warto, aby podjęta decyzja była zgodna ze znajomością zarówno swoich mocnych stron, jak i ograniczeń, a także z uwzględnieniem znajomości rynku pracy i oferty edukacyjnej. Warto, abyś sam(a) zorientował(a) się , jak wygląda oferta edukacyjna wrocławskich techników. W jakich zawodach obecnie może się kształcić młodzież. Warto też poznać osoby i instytucje wspomagające planowanie ścieżki edukacyjno – zawodowej ucznia. Zastanawiając się nad wyborem zawodu, warto skonsultować się z doradcą zawodowym, który specjalizuje się w rozpoznawaniu predyspozycji młodych ludzi. Wspiera młodzież w wyborze dalszej drogi kształcenia.

Anna Kuś
prawnik

Zasady ochrony danych osobowych

Gdy bierzesz udział w rekrutacji do technikum, Twoje dane osobowe podlegają ochronie takiej samej, jak dane udostępniane w każdej innej sprawie. Twoje dane osobowe chronione są na podstawie unijnego rozporządzenia powszechnie znanego jako RODO oraz ustawy o ochronie danych osobowych. Pamiętaj, że szkoła może żądać od Ciebie tylko danych osobowych, które są niezbędne do przeprowadzenia procesu rekrutacji. Szkoła nie może więc żądać np. numeru Twojego rachunku bankowego czy danych intymnych. Po podaniu danych masz prawo żądać udzielenia informacji, kto jest ich administratorem oraz komu będą udostępniane. Aby szkoła mogła przetwarzać i udostępniać Twoje dane osobowe, potrzebuje Twojej zgody. Bez niej szkoła nie może ich do niczego wykorzystać. Po podaniu swoich danych masz prawo żądać ich sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania, a także zakazać ich przenoszenia do innych baz danych. Na podstawie przepisów masz prawo do bycia zapomnianym, kiedy już skończysz szkołę ponadpodstawową, możesz domagać się trwałego usunięcia Twoich danych osobowych. Pamiętaj, że jeśli Twoje dane osobowe zostaną przez szkołę udostępnione komukolwiek, kto nie może ich posiadać, osoby odpowiedzialne takiemu udostępnieniu będą ponosić surową odpowiedzialność, w tym finansową.

Zaświadczenie o odbyciu praktyk zawodowych

Będąc uczniem technikum, musisz odbyć praktyki zawodowe – tak nakazuje ustawa Prawo oświatowe i odpowiednie rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej. O tym, w której klasie i w jaki sposób odbywasz praktyki, decyduje dyrektor szkoły, do której będziesz uczęszczać. Sam możesz wybrać pracodawcę, u którego odbędziesz praktyki, ale nie musisz tego robić – wówczas do odbycia praktyk do konkretnego pracodawcy skieruje Cię dyrektor, bowiem to szkoła zajmuje się organizacją praktyk. Po ukończonych praktykach pracodawca musi wydać Ci zaświadczenie o odbyciu praktyk. Wzór zaświadczenia, które wypełnia pracodawca, dostaniesz w szkole. Pamiętaj, że w czasie odbywania praktyk wciąż jesteś uczniem, pracodawca musi zapewnić Ci stosowną opiekę i bezpieczeństwo, a praktyki nie mogą trwać dłużej niż 6 godzin dziennie, jeśli nie ukończyłeś 16 lat, a jeśli ukończyłeś 16 lat nie dłużej niż 8 godzin dziennie. Praktyki mogą odbywać się w systemie zmianowym, ale nigdy w nocy!

Czy za praktyki dostanę pieniądze?

W przepisach prawa nie przewiduje się zapłaty za odbyte przez Ciebie praktyki. Praktyki w technikum są formą Twojego przygotowania zawodowego. Mają pomóc w praktycznej nauce zawodu. Nie oznacza to jednak, że za praktyki nigdy nic nie dostaniesz. Jeśli jest taka wola pracodawcy, może on zapłacić Tobie za praktyki kwotę adekwatną do przepracowanego czasu, podejmowanych czynności i Twojej wiedzy. Zapłacenie za odbyte praktyki jest jednak tylko i wyłącznie dobrą wolą pracodawcy – sam nigdy nie masz prawa żądać zapłaty za praktyki!

Czy przed odbyciem praktyk należy zrobić badania lekarskie?

Odbywając praktyki jako uczeń technikum, nie masz obowiązku zrobienia badań lekarskich. Na badania lekarskie u lekarza rodzinnego zawsze kieruje Cię szkoła i przyjmuje się, że jest to wystarczające. Na badania lekarskie pracodawca skieruje Cię tylko, jeśli praktyki będziesz wykonywać w warunkach szkodliwych lub uciążliwych. Pamiętaj jednak, że pracodawca ma obowiązek zapewnić Ci bezpieczne i higieniczne warunki odbywania praktyk. Weźmiesz więc udział w szkoleniu z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy oraz w krótkim szkoleniu z zakresu udzielania pierwszej pomocy.

Praca a nauka

Zakazane jest zatrudnianie osób, które nie ukończyły 15 lat. Osoby, które ukończyły 15 lat, mogą zostać zatrudnione. Wówczas do ukończenia 18 lat mają status pracownika młodocianego. Aby zostać zatrudniony, musisz skończyć szkołę podstawową oraz uzyskać u lekarza świadectwo, że dana praca nie zagraża Twojemu zdrowiu. Pamiętaj jednak, że jeśli nie posiadasz kwalifikacji zawodowych, możesz zostać zatrudniony tylko w celu przygotowania zawodowego. Bądź również świadomy, że masz prawny obowiązek nauki do ukończenia 18 roku życia! Nie możesz więc po ukończeniu szkoły podstawowej pracować i zrezygnować ze szkoły, bo masz obowiązek nauki! Jeśli nie będziesz się uczyć do ukończenia 18 lat, Twoi rodzice poniosą konsekwencje Twojego zachowania.

mgr inż. Dorota Wysoczańska-Skraban
przedsiębiorca

Dlaczego zatrudniłabym absolwenta technikum?

Nauka zawodu połączona jest z praktyką zawodową, bo priorytetem dla pracodawcy jest wiedza praktyczna. Pierwsza konfrontacja planów zawodowych z rzeczywistością (młody pracownik jest elastyczny, przebojowy, kreatywny). Oszczędność czasu połączona z rozszerzonymi możliwościami. Pracodawca ma specjalistę o szerszych horyzontach. Technikum jest doskonałą bazą do zdobywania pokrewnego zawodu na etapie szkoły wyższej z uwzględnieniem potrzeb kadrowych mojej firmy. Absolwentowi technikum mogę zaproponować lepsze warunki finansowe, ponieważ nie wymaga z mojej strony środków finansowych na staż i przygotowanie do pracy. Cenię dużo wyżej wykształconych technicznie od „studentów teoretyków”. Polecam: czas jest dobrem ograniczonym i technikum to bardzo dobry wybór.

dr inż. Rafał Siczek, adiunkt w Akademii Wojsk Lądowych im. generała Tadeusza Kościuszki we Wrocławiu

WYBÓR TECHNIKUM TO DOBRY POMYSŁ

Uważam, że wybór technikum to dobry pomysł na życie dla młodych ludzi, którzy mają sprecyzowane i bardzo konkretne plany na przyszłość. Myślę, że bardzo ważne jest, aby absolwenci szkół podstawowych uświadomili sobie, co lubią robić. Jeśli ktoś wybierze taką szkołę, musi wiedzieć, że nauki jest dużo. Z moich obserwacji wynika, że współczesny rynek pracy bardzo dynamicznie się zmienia i pracodawcy poszukują specjalistów, ludzi z doświadczeniem i praktycznymi umiejętnościami. Dobre technika bardzo często współpracują z firmami, dzięki czemu wiedzą, jacy specjaliści i z jakimi umiejętnościami będą na tym rynku pracy mile widziani. W technikach uczą przede wszystkim praktycy, profesjonaliści z ogromnym doświadczeniem. Technika wciąż się zmieniają, oferta edukacyjna dostosowana jest do konkretnych potrzeb.